Over 93/94

Old School is een eigenlijk een overkoepelende term voor diverse varianten op een officieus - en dus niet door WotC gereguleerd - format dat zich richt op de beginperiode (1993, 1994) van Magic the Gathering. 93/94 is daarbij veruit het populairst en tevens het oorspronkelijke Old School format en is ontstaan in Gothenburg, Zweden in 2007.

Na 93/94 is Eternal Central Old School in de United States een goede tweede. De (subtiele) verschillen zitten 'm voornamelijk in het al dan niet toestaan van reprints, toegestane sets (wel/geen Fallen Empires), ban- en restrictedlijst en bescheiden variaties in spelregels (bijv. manaburn).

Er zijn in totaal zeven sets toegestaan uit de periode 1993-1994: de coresets Alpha (augustus ’93), Beta (oktober ’93) en Unlimited (december ’93) en de expansiesets Arabian Nights (december ’93), Antiquities (maart ’94), Legends (juni ’94) en The Dark (augustus ’94).

Revised (april ’94) en Fallen Empires (november ’94) zijn strikt genomen ook onderdeel van die periode, maar omdat de printruns - in vergelijking met hun voorgangers - enorm zijn, hebben de Zweden besloten deze sets buiten beschouwing te laten. 93/94 probeert de tijd en moeite die je in die periode moest steken om aan de juiste kaarten te komen te simuleren. De Beschikbaarheid was ook toen al zéér bescheiden, en Revised en Fallen Empires zijn daarvoor dus gewoonweg te eenvoudig te verkrijgen.

Om die reden zijn reprints en proxies volgens de strikte Zweedse regels van 93/94 expliciet niet toegestaan. Hun filosofie is simpel: je speelt met wat je hebt en speurt naar wat je nodig hebt. Bij de Dutch Old School Guild zitten we daar wat ontspannener in: omdat we nieuwe spelers willen aanmoedigen om het formaat op te pakken vinden wij reprints (zij het same art, old frame) prima.

Qua ruling worden in 93/94 de huidige regels aangehouden. Dat gaat dus soms net even anders dan vroeger: mana burn bestaat niet meer, continuous artifacts blijven actief als ze getapt worden en tapped creatures doen combat damage. Bij de Eternal Central variant spelen ze overigens nog wel met mana burn.

Spelers & Feel

Old School wordt voornamelijk gespeeld door spelers in de leeftijdscategorie dertig tot veertig. Niet alleen omdat de kaarten best kostbaar zijn maar vooral omdat de nostalgie uit die periode als tieners van toen, de dertigers (en vooruit, veertigers) van nu zijn. Het sentiment om kaarten te bezitten en te spelen die vroeger onbereikbaar leken, speelt daarbij een grote factor.

We zien verrassend veel herintreders: mensen die als tiener, twintiger Magic speelden maar gestopt waren, nu lucht krijgen van Old School en daarom het spelen en verzamelen na tien, twintig jaar weer oppakken. Hopelijk heb je je kaarten nooit van de hand gedaan.

Qua gameplay en sfeer is 93/94 erg ontspannen en gemoedelijk te noemen. Bij Old School gaat het beneden gemiddeld om het winnen van het spel. Spelers vinden het gewoonweg te gek om elkaar om oren te slaan met Juzam Djinns, Shivan Dragons en Fireballs waarbij de pot pakken leuk meegenomen is, maar het vooral gaat om de gezelligheid en het kunnen spelen van die prachtige oude kaarten. Old School wordt - more often than not - gespeeld met speciaalbier op tafel.

Geografisch wordt 93/94 in meer of minder mate over de hele wereld gespeeld. Koplopers in Europa zijn Zweden (for obvious reasons) en Italië. Ook in Duitsland (en gelukkig nu Nederland) is Old School echter in opkomst.

Omdat niet iedereen de luxe heeft van de nabijheid van collega Old School spelers, wordt 93/94 ook veel over Skype gespeeld. Spelers over de hele wereld spelen dan met elkaar via de webcam, onder het motto wie niet talrijk is, moet streamen. Spelers organiseren zichzelf via sociale media (Facebook en Slack) en nodigen vanuit daar mpelers uit tot het spelen van games over het Internet. Omdat dit typische kitchentable games zijn waarbij spelers nieuwe builds uitproberen en playtesten, ligt het percentage fundecks dat hier gespeeld aanzienlijk hoger dan tijdens een tournament.

Jaarlijks vindt N00bcon plaats (het "officiële" wereldkampioenschap) in Gothenburg. In 2016 (n00bcon #8) was het tournarment volgeboekt met 70 spelers. In 2017 (#9) is de capaciteit opgerekt tot 102 spelers, waarbij er ook nog eens zo'n 40 spelers op de reservelijst stonden en werden er qualifier matches gespeeld over Skype. Vanaf 2018 (het tienjarig jubileum) is deelname slechts nog op uitnodiging mogelijk.

Finance

Het ontstaan van Old School heeft flink wat stof doen opwaaien wat kaartwaardes aangaat. Het aantal gedrukte kaarten in dit format is immers zeer beperkt en bovendien eindig. Daarbij laat de playerbase een onverminderde groei zien; met wet van vraag en aanbod is daarmee de prijstendens al snel verklaard. Sinds begin 2016 zitten de prijzen voor format staples in de lift en is het kopen van dergelijke kaarten soms een heuse investering.

Begin 2016 gingen er geluiden op in de MTG finance wereld dat Old School een hype zou zijn en we in een bubble zouden zitten, zoals dat eerder met Tiny Leaders het geval geweest is. Tot op heden blijkt niets echter minder waar te zijn. Hoewel de stijging van Unlimited halverwege 2016 wat afgevlakt is maken Beta maar met name Alpha nog een flink steile groeicurve zien.

Old School is bovengemiddeld gevoelig voor buy-outs en onderwerp van speculatie. Van elke Alpha rare zijn er bijvoorbeeld maar 1100 gedrukt (yep, een schamele 275 playsets wereldwijd). Daar zijn er 25 jaar later (verscheurd, weggegooid, verloren) wellicht nog zo'n 800-900 exemplaren van over. Van dat restant heeft vast een deel de tand des tijds niet goed doorstaan en zijn played beyond recognition en een deel zit achter glas (BGS, PSA) weg te kwijnen in - zo stel ik me voor - donkere, bomvrije en temperatuurereguleerde ruimtes. Met zo'n beperkt - athans voor spelers beschikbaar - aantal ligt een spike op de loer als iemand besluit enkele tientallen exemplaren van zo'n rare op te kopen.

Sommige veelgespeelde staples uit het format zijn flink wat geld waard geworden puur en alleen door het format. Jayemdae Tome bijvoorbeeld - gekscherend ook wel de Jace, The Mind Sculptor van 93/94 genoemd - was een jaar of 4 geleden uit Unlimited nog bij bosjes op te pikken voor een appel en een ei (enkele euro's); tegenwoordig moet je zeven tientjes voor neerleggen voor fraai exemplaar, om over een black bordered Tome nog maar te zwijgen. Over Chaos Orb - een kaart die vroeger vaak in de common-bakken terug te vinden was - kan hetzelfde gezegd worden.

Andere kaarten uit 93/94 zijn wel gestegen - athans relatief gezien - maar minder hard dan je op basis van de populariteit van het format zou vermoeden. Dit omdat deze toch al zeldzaam en collectable waren, of al in Vintage of Legacy gespeeld werden (zoals de befaamde Power Nine en Dual lands). Daarbij is de tendens overigens nog steeds dat de prijzen harder stijgen dan de inflatie (dit geldt zeker voor Alpha en Beta): je zuurverdiende centen investeren in cardboard is dus niet per se een financieel ongegronde zet.

Agenda

King of the Hill Cup

18 maart 2018
Aanvang 10:00, Hilversum (volgeboekt, 32 spelers)

Decks

Big Zoo
Mono Black Multiplayer
Nicol Bolas EDH